Czym jest rak piersi ?

Rak piersi (łac. carcinoma mammae) to najczęstszy i najgroźniejszy nowotwór występujący u kobiet. Jest na pierwszym miejscu zachorowań, na nowotwory wśród polek, jest także najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów u kobiet.


Procentowy rozkład zachorowań na nowotwory

Według danych opublikowanych przez Krajowy Rejestr Nowotworów na nowotwór piersi w Polsce w roku 2011 zachorowały 16 534 kobiety, z czego aż 5 437 pacjentek zmarło. Obserwacja częstości zachorowań w poszczególnych grupach wiekowych wykazała, że znaczący wzrost zachorowań występuje w przedziale wiekowym od 50 do 69 lat. Innymi czynnikami podwyższającymi ryzyko zachorowania są:

  • rak piersi wśród członków rodziny (stopień ryzyka zależy od liczby przypadków w rodzinie i stopnia pokrewieństwa z osobą chorą),
  • mutacje stwierdzone w genach BRCA 1 lub/i BRCA 2,
  • wczesna pierwsza miesiączka przed 12 rokiem życia,
  • późna menopauza po 55 roku życia,
  • urodzenie dziecka po 35 roku życia,
  • bezdzietność,
  • poprzednie leczenie z powodu raka piersi,
  • leczenie z powodu innych schorzeń piersi.

Najważniejszym czynnikiem w istotny sposób wpływającym na wyniki leczenia jest wykrycie nowotworu w jak najwcześniejszym stadium rozwoju. Wiadomo bowiem, że rak piersi objawia się po latach utajonego wzrostu, a rokowanie zależy od stopnia zaawansowania. Istnieje wyraźna zależność między wielkością zmiany a okresem wystąpienia objawów. Rak wykryty we wczesnym okresie wzrostu (stopień 0, I) - poniżej l0 mm najczęściej nie daje jeszcze przerzutów do okolicznych węzłów chłonnych i rokuje wieloletnie przeżycie, a nawet wyleczenie w około 90% przypadków.

W Polsce około 50% przypadków jest wykrywanych w stadium wysokiego zaawansowania (stopień III, IV), dlatego najczęściej wykonywanym zabiegiem jest amputacja. Obecnie postęp w technice badań diagnostycznych umożliwia wykrywanie raka sutka w okresie klinicznie bezobjawowym, a służy do tego mammografia rentgenowska. Wykrywanie wczesnych zmian klinicznie bezobjawowych jest podstawowym celem profilaktycznych badań mammograficznych i głównym zadaniem radiologów zajmujących się skryningiem mammograficznym. Wykrycie raka klinicznie bezobjawowego znacznie zwiększa odsetek wyleczeń, a umieralność zmniejsza o około 25%. Wczesne wykrycie zmiany umożliwia leczenie oszczędzające - z zachowaniem gruczołu piersiowego, co jest dla kobiet podstawowym warunkiem komfortu psychicznego.
Mammograficzne badania skriningowe dla populacji kobiet w przedziale wieku 50-69 lat są wykonywane co 24 miesiące. Warto jednak pamiętać, że istnieje metoda, która pozwala badać piersi we własnymm zakresie. Jest to tzw. samobadanie piersi. Metoda ta polega na starannym, według określonego schematu, oglądaniu własnych piersi a także badaniu ich uciskiem własnych palców. Oczywiście jest to metoda mniej dokładna niż rentgenowska mammografia. Jednak gdy badanie wykonuje się regularnie w krótkich odstępach czasu (raz w miesiącu), pozwala to kobiecie na poznanie budowy własnych piersi i wykrycie stosunkowo niewielkich nieprawidłowości. Poniżej zamieszczona ilustracja pozwala na pokazanie jak duże zmiany w piersiach mogą być wykryte przy sporadycznym i regularnym samobadaniu jak również przy zastosowaniu mammografii rentgenowskiej.

Mimo, że samobadanie piersi jest mniej precyzyjne niż mammografia RTG, szacuje się, że co roku może w Polsce uratować 800-1000 kobiet.

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) od kilku już lat realizuje Program Profilaktyki Raka Piersi. Program ten skierowany jest dla kobiet w wieku od 50 do 69 lat, ubezpieczonych, które w ciągu ostatnich 24 miesięcy nie wykonywały mammografii. Panie te winny zgłosić się bez skierowania, z dowodem osobistym oraz poprzednimi badaniami, jeśli takowe posiadają, do pracowni mammografii, z którą oddział wojewódzki NFZ zawarł umowę na realizację profilaktycznych świadczeń medycznych. Należy zaznaczyć, że nie mogą to być kobiety u których wcześniej rozpoznano raka piersi gdyż ideą skryningu jest wychwycenie zmian w jak najwcześniejszym stadium zaawansowania, a nie kontrola już rozpoznanych schorzeń.

 

od dnia 1.01.2016 strona nie jest aktualizowana

Populacyjny Program Wczesnego Wykrywania Raka Piersi / Populacyjny Program Profilaktyki i Wczesnego Wykrywania Raka Szyjki Macicy
finansowany przez ministra zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych na lata 2005-2015.

 
 

wykonanie: Dark Red Studio